۹۱۳۴۶۲۶۰
۰۲۱

ارزیابی و درمان بیماری‌های عصب صورت

بررسی علت ضعف یا فلج صورت، تعیین شدت و طراحی مسیر درمان و بازتوانی برای بهبود عملکرد و کاهش عوارض

کلینیک فوق‌تخصصی بساوا با ارزیابی دقیق و برنامه بازتوانی تخصصی، در کنار شما برای بهبود عملکرد عصب صورت است.
۹۱۳۴۶۲۶۰
۰۲۱

نقش عصب صورت

عصب صورت (فاسیال) مسئول حرکت ماهیچه‌های صورت، بستن چشم، لبخند و بخشی از حس چشایی است

کدام وضعیت را دارید؟

افتادگی ناگهانی صورت

ضعف یکطرفه ناگهانی

درد گوش + تاول

ضایعات پوستی اطراف گوش

ضعف بعد از ضربه

ضربه یا شکستگی صورت / سر

ضعف مزمن/عود کننده

اسپاسم یا ضعف طولانی مدت

علائم شایع

علائمی که ممکن است نشان‌دهنده اختلال عصب صورت باشند

افتادگی گوشه لب یا پلک یک‌طرفه

عدم تقارن صورت به‌خصوص هنگام لبخند یا صحبت

مشکل در بستن چشم

عدم توانایی بستن کامل چشم در یک طرف صورت

تغییر در لبخند یا صحبت کردن

کج شدن دهان، مشکل در تلفظ برخی حروف

خشکی چشم یا اشک‌ریزش

چشم خشک یا برعکس، اشک‌ریزش بیش از حد

درد اطراف گوش/صورت

درد یا ناراحتی در ناحیه گوش یا صورت

حساسیت به صدا در یک گوش

هایپراکوزیس - صداها در یک گوش بلندتر شنیده می‌شوند

چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟

این علائم نیاز به ارزیابی فوری دارند - به اورژانس مراجعه کنید

ضعف ناگهانی صورت + علائم سکته

همراه با اختلال تکلم، ضعف دست/پا، دوبینی یا گیجی - احتمال سکته مغزی

سردرد شدید جدید + علائم عصبی

سردرد شدید ناگهانی همراه با تغییرات عصبی

ضعف صورت بعد از ضربه شدید

همراه با کاهش شنوایی، سرگیجه شدید یا ترشح از گوش

عدم توانایی بستن چشم و خشکی شدید

قرمزی، درد یا خشکی شدید چشم - نیاز به مراقبت فوری

تفاوت با سکته مغزی

در فلج عصب صورت (مثل بلز)، فقط صورت درگیر است و پیشانی هم ممکن است ضعیف باشد. در سکته، معمولاً پیشانی سالم است و علائم دیگری مثل ضعف دست/پا یا اختلال تکلم همراه است. در صورت شک، سریع به اورژانس مراجعه کنید.

علت‌ها و تشخیص‌های مرتبط

دسته‌بندی علل اختلال عصب صورت

شایع‌ترین علت

بیماری بلز (Bell's Palsy)

شایع‌ترین علت فلج عصب صورت - افتادگی ناگهانی یک‌طرفه صورت بدون علت مشخص (احتمالاً ویروسی). معمولاً با درمان به‌موقع، پیش‌آگهی خوب دارد.

علت‌های ویروسی/التهابی خاص

سندروم رمزی هانت (Ramsay Hunt Syndrome)

فلج عصب صورت ناشی از ویروس زوستر (Herpes Zoster) - همراه با تاول‌های دردناک اطراف گوش یا داخل گوش. نیاز به درمان سریع‌تر دارد.

آسیب‌های تروماتیک

فلج ناشی از شکستگی استخوان تمپورال

شکستگی استخوان گیجگاهی (معمولاً در حوادث شدید) ممکن است عصب صورت را آسیب برساند

فلج ناشی از ترومای نافذ

آسیب مستقیم به عصب صورت در نواحی صورت، گردن یا گوش (در اثر زخم، جراحی یا ضربه)

توده‌ها و ضایعات عصبی

نورینوم عصب فاسیال (Facial Nerve Schwannoma)

توده خوش‌خیم که از غلاف عصب صورت رشد می‌کند - معمولاً باعث ضعف تدریجی یا اسپاسم صورت می‌شود. نادر است اما نیاز به ارزیابی دقیق دارد.

مراقبت از چشم - بسیار مهم

اگر نمی‌توانید چشم را به‌طور کامل ببندید، مراقبت فوری ضروری است

چرا مهم است؟

اگر بستن چشم کامل نیست، سطح چشم خشک می‌شود و ممکن است آسیب جدی (زخم قرنیه) ایجاد شود

چه زمانی فوری مراجعه کنید؟

خشکی شدید، قرمزی، درد چشم، احساس جسم خارجی یا تاری دید - بلافاصله مراجعه کنید

راهنمایی‌های کلی (بدون نسخه‌نویسی)

پرسش‌های متداول

پاسخ به سوالات رایج درباره بیماری‌های عصب صورت

در بلز (Bell’s Palsy)، فقط صورت درگیر است – هم قسمت پایین و هم بالای صورت (پیشانی) ضعیف می‌شود. در سکته مغزی، معمولاً پیشانی سالم است (فقط قسمت پایین صورت ضعیف است) و علائم دیگری مثل ضعف دست/پا، اختلال تکلم یا دوبینی همراه است. اگر هرگونه شک دارید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید تا سکته رد شود.
بستگی به علت و شدت دارد. در بلز خفیف تا متوسط، بهبودی معمولاً در ۳-۶ ماه رخ می‌دهد. در موارد شدید یا Ramsay Hunt، ممکن است بیشتر طول بکشد (۶-۱۲ ماه یا حتی بیشتر). بهبودی معمولاً تدریجی است: ابتدا حرکات ظاهر می‌شوند و بعد قدرت و تقارن بهتر می‌شود. پیگیری منظم و بازتوانی به بهبود کمک می‌کند.
بله، اما نادر است. حدود ۷-۱۰٪ از افراد مبتلا به بلز ممکن است سال‌ها بعد دوباره دچار شوند (معمولاً در طرف دیگر). اگر فلج صورت چندین بار عود کند یا با علائم دیگری (مثل تورم صورت) همراه باشد، نیاز به بررسی دقیق‌تر برای رد سایر بیماری‌ها (مثل ساركوئيدوز یا توده) وجود دارد.
Ramsay Hunt توسط ویروس زوستر (همان ویروس آبله مرغان) ایجاد می‌شود و همراه با تاول‌های دردناک اطراف/داخل گوش و درد شدید گوش است. پیش‌آگهی کمی بدتر از بلز است و نیاز به درمان ضدویروسی سریع‌تر دارد. همچنین ممکن است کاهش شنوایی یا سرگیجه همراه باشد. بلز معمولاً بدون تاول است و درد گوش (اگر باشد) خفیف‌تر است.
اگر بعد از ضربه به سر یا صورت، ضعف صورت ایجاد شد (حتی خفیف)، باید فوراً ارزیابی شوید. ضعف ممکن است بلافاصله بعد از ضربه (فلج فوری) یا چند ساعت/روز بعد (فلج تاخیری) ظاهر شود. هر دو نیاز به بررسی فوری و تصویربرداری دارند تا شکستگی استخوان گیجگاهی یا آسیب عصب تشخیص داده شود. درمان به‌موقع می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.
بازتوانی شامل تمرینات هدفمند برای بهبود حرکات صورت، افزایش تقارن و جلوگیری/کاهش عوارض (مثل سینکنزیس – حرکات ناخواسته) است. برنامه شامل تمرینات تقویتی، کنترل حرکت، بازآموزی عصبی-عضلانی و گاهی بیوفیدبک است. تعداد جلسات بستگی به شدت و پاسخ فردی دارد – معمولاً چندین ماه پیگیری هفتگی/دوهفته‌ای لازم است. شروع زودتر بازتوانی نتایج بهتری دارد.
خیر. شایع‌ترین توده عصب صورت، نورینوم (Schwannoma) است که خوش‌خیم است. این توده‌ها معمولاً رشد آهسته دارند و باعث ضعف تدریجی صورت، اسپاسم یا (در صورت قرارگیری در گوش) کاهش شنوایی می‌شوند. تشخیص با MRI انجام می‌شود و درمان بستگی به اندازه، محل و علائم دارد (پیگیری، جراحی یا پرتودرمانی). بدخیمی‌های عصب صورت نادر هستند اما نیاز به بررسی دارند.

ضعف یا فلج صورت دارید؟

تیم متخصص ما در کلینیک بساوا با ارزیابی دقیق و برنامه بازتوانی تخصصی، در کنار شما برای بهبود عملکرد عصب صورت است

۹۱۳۴۶۲۶۰
۰۲۱
پادکست